Collagen peptide (collagen thủy phân): nguồn gốc, sản xuất và chỉ tiêu chất lượng

Collagen peptide (collagen thủy phân, collagen hydrolysate) là hỗn hợp các peptid nhỏ thu được khi cắt protein collagen bằng enzym. Collagen là protein phong phú nhất trong cơ thể động vật, tạo nên khung của da, gân, xương, sụn. Nguyên liệu thương mại chủ yếu là collagen type I từ da, vảy cá, da bò, da heo.

Thông tin nhanh

Cấu tạo

• Chuỗi collagen có trình tự lặp lại Gly – X – Y, trong đó X, Y thường là prolin và hydroxyprolin. Hydroxyprolin gần như chỉ có trong collagen, nên được dùng làm chất chỉ thị để định lượng collagen.
• Collagen thiếu tryptophan và ít acid amin thiết yếu khác, nên không phải nguồn protein hoàn chỉnh.

Collagen, gelatin và collagen peptide

• Collagen tự nhiên: ba chuỗi xoắn vào nhau thành sợi, không tan trong nước.
• Gelatin: collagen bị biến tính một phần (đun trong acid hoặc kiềm), tan trong nước nóng và tạo gel khi nguội.
• Collagen peptide: gelatin được thủy phân tiếp bằng enzym thành peptid ngắn, tan trong nước lạnh, không tạo gel, ít mùi vị. Nhờ vậy dễ dùng trong đồ uống, bột pha, viên.

Sản xuất

Da hoặc vảy cá, da bò, da heo được làm sạch, khử khoáng, chiết collagen/gelatin bằng nước nóng, sau đó thủy phân bằng enzym protease có kiểm soát, lọc, khử màu, khử mùi, cô đặc và sấy phun. Mức thủy phân quyết định khối lượng phân tử trung bình và độ tan.

Chỉ tiêu chất lượng nên xem

• Nguồn gốc loài (liên quan quy định, halal/kosher, dị ứng cá).
• Hàm lượng protein, hydroxyprolin; phân bố khối lượng phân tử.
• Kim loại nặng, vi sinh; mùi (đặc biệt với collagen cá).

Ứng dụng

Thực phẩm bổ sung dạng bột, nước uống, viên; thực phẩm protein; mỹ phẩm.

Chất liên quan

• Collagen type II; gelatin.

Tình trạng pháp lý tại Việt Nam

Khi dùng làm thành phần của thực phẩm hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sản phẩm tuân theo Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hiện hành của Bộ Y tế. Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản mới nhất trước khi xây dựng công thức.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia – Collagen — https://en.wikipedia.org/wiki/Collagen
• Wikipedia – Gelatin — https://en.wikipedia.org/wiki/Gelatin

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.