Adenosma caeruleum (Nhân trần) – Chiết xuất thực vật

Chiết xuất nhân trần (Adenosma caeruleum): thành phần, chiết xuất và chất lượng

Chiết xuất nhân trần ở Việt Nam là cao chiết từ cây nhân trần (Adenosma), vị thuốc và loại “chè” uống giải khát quen thuộc. Nhân trần Việt Nam khác nhân trần Trung Quốc (Artemisia capillaris, họ Cúc) dù cùng tên gọi, nên nhãn nguyên liệu cần ghi tên khoa học.

Thông tin nhanh

Tên gọi Nhân trần, chè cát, chè nội; nhân trần tía
Loài Adenosma caeruleum R.Br. (và Adenosma bracteosum Bonati – nhân trần tía), họ Mã đề (Plantaginaceae; trước đây Hoa mõm chó – Scrophulariaceae)
Bộ phận dùng Phần trên mặt đất
Chuyên luận Dược điển Việt Nam V: Nhân trần; Nhân trần tía
Nhóm hoạt chất chính Tinh dầu (monoterpen), flavonoid, saponin, acid phenolic

Cây và dược liệu

Nhân trần là cây thảo nhỏ, thân có lông, toàn cây có mùi thơm, hoa màu tím xanh. Cây mọc hoang ở đồi trọc, bãi cát vùng trung du và được thu hái khi đang ra hoa. Nhân trần tía (A. bracteosum) có thân màu tím.

Thành phần hóa học

  • Tinh dầu với các monoterpen tạo mùi thơm.
  • Flavonoid, saponin, acid phenolic, coumarin.

Chiết xuất và tiêu chuẩn hóa

Dược liệu khô được chiết bằng nước (gần với cách dùng truyền thống) hoặc ethanol – nước, cô đặc thành cao đặc, cao khô; nguyên liệu thường ghi tỷ lệ chiết.

Chỉ tiêu chất lượng nên xem

  • Định tính theo Dược điển Việt Nam; xác định loài (phân biệt nhân trần Việt Nam và Trung Quốc).
  • Kim loại nặng, vi sinh vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; độc tố vi nấm với dược liệu dễ mốc.

Ứng dụng

  • Trà, đồ uống giải khát, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc dược liệu tại Việt Nam.
  • Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết.

An toàn và lưu ý

  • Chưa có đủ dữ liệu an toàn cho phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em; người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế.

Tình trạng pháp lý tại Việt Nam

Chiết xuất dược liệu được dùng cả trong thuốc dược liệu và trong thực phẩm bảo vệ sức khỏe; sản phẩm thuộc loại nào thì theo quy định của loại đó (Luật Dược hoặc Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP). Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản hiện hành của Bộ Y tế trước khi xây dựng công thức.

Nguồn tham khảo

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.

Share your love

Bài viết liên quan