L-Isoleucine: acid amin mạch nhánh (BCAA) – cấu tạo, tính chất, sản xuất

L-Isoleucine (isoleucin) là một trong 9 acid amin thiết yếu: cơ thể người không tự tổng hợp được, phải nhận từ thức ăn. Isoleucin cùng với leucin và valin tạo thành nhóm acid amin mạch nhánh (BCAA – branched-chain amino acids).

Thông tin nhanh

Tên gọi	L-Isoleucine, isoleucin, acid (2S,3S)-2-amino-3-methylpentanoic; ký hiệu Ile, I
Công thức, khối lượng mol	C₆H₁₃NO₂ – 131,17 g/mol
Số CAS	73-32-5

Cấu tạo và tính chất

Isoleucin là đồng phân cấu tạo của leucin: cùng công thức phân tử, khác vị trí nhánh methyl. Khác với phần lớn acid amin, isoleucin có hai carbon bất đối, nên có bốn đồng phân lập thể; dạng tự nhiên là (2S,3S).
Bột kết tinh màu trắng, vị hơi đắng, tan vừa phải trong nước, ít tan trong ethanol.
Mạch bên là nhóm hydrocarbon không phân cực. Trong protein, isoleucin thường nằm ở vùng kỵ nước bên trong.

Sản xuất

L-Isoleucine được sản xuất bằng lên men vi sinh vật (Corynebacterium glutamicum or Escherichia coli được cải biến), tiếp theo là tách, tinh chế và kết tinh. Tách được đúng đồng phân (2S,3S) khỏi đồng phân allo-isoleucin là một chỉ tiêu chất lượng.

Applications

Thực phẩm bổ sung dạng BCAA, thường phối hợp leucin : isoleucin : valin theo tỷ lệ khối lượng 2 : 1 : 1.
Dinh dưỡng lâm sàng; thức ăn chăn nuôi.

Tình trạng pháp lý

Hoa Kỳ: 21 CFR 172.320 cho phép dùng làm phụ gia cải thiện chất lượng protein, tối đa 6,6% khối lượng protein toàn phần.

Tình trạng pháp lý tại Việt Nam

Khi dùng làm thành phần của thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc thực phẩm dinh dưỡng, sản phẩm tuân theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hiện hành của Bộ Y tế. Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản mới nhất trước khi xây dựng công thức.

Chất liên quan

Leucin, L-valin (các BCAA khác).

Nguồn tham khảo

Wikipedia – Isoleucine — https://en.wikipedia.org/wiki/Isoleucine
Wikidata – L-isoleucine (CAS 73-32-5) — https://www.wikidata.org/
U.S. FDA – 21 CFR 172.320 Amino acids — https://www.law.cornell.edu/cfr/text/21/172.320

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.