Inositol (myo-inositol): cấu tạo, đồng phân, sản xuất và ứng dụng

Inositol là một polyol vòng (cyclohexanhexol): vòng sáu carbon, mỗi carbon mang một nhóm –OH. Trên thị trường, “inositol” gần như luôn là myo-inositol, dạng phổ biến nhất trong tự nhiên. Inositol đôi khi được gọi là “vitamin B8”, nhưng cơ thể người tự tổng hợp được từ glucose, nên hiện không được xếp là vitamin thiết yếu.

Thông tin nhanh

Tên gọi	myo-Inositol, inositol, cyclohexan-1,2,3,4,5,6-hexol, meso-inositol
Công thức, khối lượng mol	C₆H₁₂O₆ – 180,16 g/mol (cùng công thức với glucose)
Số CAS	87-89-8

Cấu tạo và đồng phân

Tùy hướng của sáu nhóm –OH trên vòng, inositol có chín đồng phân lập thể: myo-, scyllo-, muco-, D-chiro-, L-chiro-, neo-, allo-, epi- và cis-inositol. Myo-inositol chiếm phần lớn trong tự nhiên; D-chiro-inositol là dạng thứ hai được dùng nhiều.
Myo-inositol là bột kết tinh màu trắng, vị ngọt nhẹ (khoảng một nửa độ ngọt của đường sucrose), tan tốt trong nước, bền nhiệt.
Ở thực vật, inositol tồn tại chủ yếu dưới dạng acid phytic (inositol hexaphosphat), dạng dự trữ phospho trong hạt ngũ cốc và đậu.

Sản xuất

Myo-inositol công nghiệp được sản xuất bằng thủy phân acid phytic (phytin) thu từ nước ngâm ngô, cám gạo, rồi tinh chế và kết tinh. Hướng mới hơn là chuyển hóa tinh bột bằng chuỗi enzym.

Applications

Thực phẩm bổ sung; sữa công thức cho trẻ nhũ nhi; đồ uống năng lượng.
Thức ăn thủy sản; môi trường nuôi cấy tế bào.

Tình trạng pháp lý tại Việt Nam

Khi dùng làm thành phần của thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc thực phẩm tăng cường vi chất, sản phẩm tuân theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hiện hành của Bộ Y tế, kể cả quy định về hàm lượng vitamin so với nhu cầu khuyến nghị. Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản mới nhất trước khi xây dựng công thức.

Nguồn tham khảo

Wikipedia – Inositol — https://en.wikipedia.org/wiki/Inositol
Wikidata – myo-inositol (CAS 87-89-8) — https://www.wikidata.org/

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.