Chiết xuất phòng phong (Saposhnikovia divaricata): thành phần, chiết xuất và chất lượng
Chiết xuất phòng phong là cao chiết từ rễ cây phòng phong (Saposhnikovia divaricata), vị thuốc Đông y nhập chủ yếu từ Đông Bắc Trung Quốc và Mông Cổ.
Thông tin nhanh
| Tên gọi | Phòng phong, quan phòng phong; Saposhnikoviae radix |
| Loài | Saposhnikovia divaricata (Turcz.) Schischk., họ Hoa tán (Apiaceae) |
| Bộ phận dùng | Rễ |
| Chuyên luận | Dược điển Việt Nam V: Phòng phong |
| Nhóm hoạt chất chính | Chromon (prim-O-glucosylcimifugin, 5-O-methylvisamminosid), coumarin, polysaccharid |
Cây và dược liệu
Phòng phong là cây thảo sống lâu năm họ Hoa tán, lá xẻ lông chim nhiều lần, hoa trắng nhỏ thành tán kép, rễ dài hình trụ màu nâu vàng.
Thành phần hóa học
- Chromon: prim-O-glucosylcimifugin và 5-O-methylvisamminosid (các chất đánh dấu theo Dược điển Trung Quốc).
- Coumarin (imperatorin, deltoin), polyacetylen, polysaccharid.
Chiết xuất và tiêu chuẩn hóa
Rễ khô được chiết bằng ethanol – nước hoặc nước, cô đặc và sấy; nguyên liệu thường ghi tỷ lệ chiết hoặc hàm lượng chromon.
Chỉ tiêu chất lượng nên xem
- Prim-O-glucosylcimifugin, 5-O-methylvisamminosid (HPLC); xác định loài (có nhiều cây họ Hoa tán dễ nhầm).
- Kim loại nặng, vi sinh vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; độc tố vi nấm với dược liệu dễ mốc.
Ứng dụng
- Thuốc dược liệu, thực phẩm bảo vệ sức khỏe (thường trong bài phối hợp).
- Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết.
An toàn và lưu ý
- Chưa có đủ dữ liệu an toàn cho phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em; người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế.
Tình trạng pháp lý tại Việt Nam
Chiết xuất dược liệu được dùng cả trong thuốc dược liệu và trong thực phẩm bảo vệ sức khỏe; sản phẩm thuộc loại nào thì theo quy định của loại đó (Luật Dược hoặc Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP). Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản hiện hành của Bộ Y tế trước khi xây dựng công thức.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế (2017). Dược điển Việt Nam V, chuyên luận Phòng phong
- Wikipedia – Saposhnikovia — https://en.wikipedia.org/wiki/Saposhnikovia
Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.
