Sữa non bò (bovine colostrum): thành phần, sản xuất và chỉ tiêu IgG

Sữa non (colostrum) là sữa được tiết ra trong những ngày đầu sau khi con vật đẻ. So với sữa thường, sữa non đặc hơn, màu vàng hơn, và rất giàu kháng thể (immunoglobulin, chủ yếu là IgG ở bò), protein, các yếu tố tăng trưởng, lactoferrin, nhưng ít lactose hơn. Với bê, sữa non là nguồn kháng thể đầu tiên vì bê không nhận kháng thể qua nhau thai.

Thông tin nhanh

Tên gọi	Sữa non bò, bovine colostrum
Thành phần đặc trưng	Immunoglobulin (IgG), lactoferrin, protein whey, yếu tố tăng trưởng (IGF-1, TGF-β), oligosaccharid
Dạng nguyên liệu	Bột sữa non (đông khô hoặc sấy phun), có thể đã tách béo

Sản xuất

Sữa non được thu trong vài lần vắt đầu tiên sau khi bò đẻ, phần vượt nhu cầu của bê được làm lạnh ngay, gom lại, tách béo, thanh trùng ở nhiệt độ thấp (để tránh biến tính IgG), rồi đông khô hoặc sấy phun nhiệt độ thấp. Đông khô giữ protein hoạt tính tốt hơn nhưng chi phí cao hơn.

Hàm lượng IgG – chỉ tiêu chính

Nguyên liệu thường được phân loại theo % IgG (ví dụ 20%, 30%, 40%). Hàm lượng IgG cao nhất ở lần vắt đầu tiên và giảm nhanh trong các ngày sau, nên % IgG phản ánh thời điểm thu sữa và mức cô đặc.
IgG nên được định lượng bằng phương pháp đặc hiệu (khuếch tán miễn dịch hướng tâm – RID, hoặc HPLC ái lực).
Chỉ tiêu khác: protein, chất béo, lactose, độ ẩm; vi sinh; dư lượng kháng sinh; nguồn gốc đàn bò.

Ứng dụng

Thực phẩm bổ sung, sữa công thức dành cho trẻ lớn và người lớn, thức ăn cho thú non. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết.

Lưu ý

Sữa non bò là sản phẩm từ sữa, chứa protein sữa và một ít lactose: cần ghi nhãn chất gây dị ứng theo quy định và lưu ý với người dị ứng đạm sữa bò.

Tình trạng pháp lý tại Việt Nam

Khi dùng làm thành phần của thực phẩm hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sản phẩm tuân theo Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hiện hành của Bộ Y tế. Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản mới nhất trước khi xây dựng công thức.

Nguồn tham khảo

Wikipedia – Colostrum — https://en.wikipedia.org/wiki/Colostrum
Wikipedia – Immunoglobulin G — https://en.wikipedia.org/wiki/Immunoglobulin_G

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.