Chiết xuất tâm sen (Nelumbo nucifera): thành phần, chiết xuất và chất lượng
Chiết xuất tâm sen là cao chiết từ tâm sen (liên tâm): cây mầm màu xanh nằm giữa hạt sen, có vị rất đắng. Tâm sen thường được tách khi làm hạt sen ăn và phơi khô làm trà.
Thông tin nhanh
| Tên gọi | Tâm sen, liên tâm, tim sen; Nelumbinis plumula |
| Loài | Nelumbo nucifera Gaertn., họ Sen (Nelumbonaceae) |
| Bộ phận dùng | Cây mầm (tâm) trong hạt sen |
| Chuyên luận | Dược điển Việt Nam V: Sen (cây mầm) |
| Nhóm hoạt chất chính | Alkaloid bisbenzylisoquinolin: liensinin, isoliensinin, neferin; flavonoid |
Cây và dược liệu
Sen (Nelumbo nucifera) là cây thủy sinh, gần như mọi bộ phận đều được dùng: hạt (liên nhục), tâm sen (liên tâm), lá sen (hà diệp), gương sen, tua nhị (liên tu), ngó sen. Các bộ phận có thành phần rất khác nhau.
Thành phần hóa học
- Alkaloid bisbenzylisoquinolin: liensinin, isoliensinin, neferin – gây vị đắng đặc trưng.
- Flavonoid, alkaloid aporphin (lượng nhỏ).
Chiết xuất và tiêu chuẩn hóa
Tâm sen khô được chiết bằng ethanol – nước hoặc nước, cô đặc và sấy; nguyên liệu thường ghi tỷ lệ chiết hoặc hàm lượng alkaloid toàn phần, neferin.
Chỉ tiêu chất lượng nên xem
- Neferin, liensinin (HPLC); định tính theo Dược điển Việt Nam.
- Kim loại nặng, vi sinh vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; độc tố vi nấm với dược liệu dễ mốc.
Applications
- Trà tâm sen, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc dược liệu tại Việt Nam.
- Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết.
An toàn và lưu ý
- Chưa có đủ dữ liệu an toàn cho phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em; người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế.
Tình trạng pháp lý tại Việt Nam
Chiết xuất dược liệu được dùng cả trong thuốc dược liệu và trong thực phẩm bảo vệ sức khỏe; sản phẩm thuộc loại nào thì theo quy định của loại đó (Luật Dược hoặc Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP). Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản hiện hành của Bộ Y tế trước khi xây dựng công thức.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế (2017). Dược điển Việt Nam V, chuyên luận Sen (cây mầm)
- Wikipedia – Nelumbo nucifera — https://en.wikipedia.org/wiki/Nelumbo_nucifera
Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.
