Sodium ascorbyl phosphate: dẫn chất vitamin C bền trong mỹ phẩm

Sodium ascorbyl phosphate (SAP) là dẫn chất bền của vitamin C (acid ascorbic) dùng trong mỹ phẩm. Nhóm phosphat gắn vào vị trí carbon số 2 của vòng ascorbic, chính là vị trí dễ bị oxy hóa nhất, nên phân tử không bị phân hủy nhanh như vitamin C tự do.

Thông tin nhanh

Tính chất

• Bột màu trắng đến vàng rất nhạt, tan tốt trong nước.
• Bền nhất ở pH trung tính đến hơi kiềm (khoảng 6,5–7 trở lên). Khác với vitamin C tự do cần pH thấp, SAP phù hợp với công thức dịu nhẹ, pH gần da. Ở pH acid, SAP kém bền hơn.
• Trên da, enzym phosphatase tách nhóm phosphat, giải phóng acid ascorbic.
• Dù bền hơn nhiều, SAP vẫn có thể ngả màu khi gặp ion kim loại và nhiệt; nên kèm chất tạo phức và thêm vào ở giai đoạn nguội.

Ứng dụng

Serum, kem dưỡng, toner chứa dẫn chất vitamin C; sản phẩm cho da dễ nổi mụn, kem đánh răng. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết.

Chất liên quan

• Acid ascorbic; ascorbyl glucoside; magnesi ascorbyl phosphat (dạng muối magnesi).

Tình trạng pháp lý tại Việt Nam

Mỹ phẩm tại Việt Nam được quản lý theo Thông tư 06/2011/TT-BYT và Hiệp định hòa hợp trong quản lý mỹ phẩm ASEAN. Danh mục chất cấm, chất hạn chế và chất bảo quản của ASEAN phần lớn tương đồng với EU và được cập nhật định kỳ. Doanh nghiệp cần đối chiếu phụ lục ASEAN hiện hành trước khi xây dựng công thức.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia – Vitamin C (mục dẫn chất ổn định) — https://en.wikipedia.org/wiki/Vitamin_C
• COSMILE Europe – Sodium ascorbyl phosphate — https://cosmileeurope.eu/
• Wikidata – sodium ascorbyl phosphate (CAS 66170-10-3) — https://www.wikidata.org/

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.