Galactooligosaccharide (GOS): cấu tạo, sản xuất từ lactose và ứng dụng

Galactooligosaccharide (GOS) là nhóm oligosaccharid gồm từ 2 đến khoảng 8 đơn vị đường, chủ yếu là galactose và thường kết thúc bằng một glucose. GOS không bị enzym tiêu hóa ở ruột non của người phân giải, nên đến ruột già và được vi khuẩn đường ruột lên men. Vì vậy GOS được xếp vào nhóm chất xơ hòa tan và prebiotic.

Thông tin nhanh

Tên gọi	Galactooligosaccharide, GOS, trans-galactooligosaccharide (TOS)
Bản chất	Hỗn hợp oligosaccharid có mức polyme hóa (DP) khác nhau, liên kết chủ yếu là β-galactosid
Nguyên liệu sản xuất	Lactose (đường sữa)

Sản xuất

GOS được sản xuất bằng enzym β-galactosidase (lactase) từ vi sinh vật. Bình thường enzym này cắt lactose thành glucose và galactose. Ở nồng độ lactose rất cao, enzym còn thực hiện phản ứng chuyển galactosyl (transgalactosyl hóa): gắn galactose vào một phân tử lactose khác, tạo chuỗi dài hơn. Sản phẩm là hỗn hợp GOS, cùng lactose, glucose, galactose còn dư; sau đó được tinh chế và cô đặc thành siro hoặc sấy thành bột.

Tính chất và chỉ tiêu

Siro trong hoặc bột màu trắng, vị ngọt nhẹ (thấp hơn đường sucrose), tan tốt trong nước; tương đối bền nhiệt và bền ở pH acid.
Nguyên liệu thường ghi hàm lượng GOS (ví dụ khoảng 27% hoặc khoảng 70% tính trên chất khô, tùy loại) và phần đường đơn, lactose còn lại. Điều này quan trọng với sản phẩm cho người không dung nạp lactose và khi tính nhãn dinh dưỡng.
Vì làm từ sữa, GOS cần được xem xét trong ghi nhãn chất gây dị ứng theo quy định.

Ứng dụng

Sữa công thức cho trẻ nhũ nhi, thường phối hợp GOS với FOS (fructooligosaccharide).
Sữa, sữa chua, đồ uống, bánh kẹo, thực phẩm bổ sung chất xơ.

Tình trạng pháp lý tại Việt Nam

Khi dùng làm thành phần của thực phẩm hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sản phẩm tuân theo Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hiện hành của Bộ Y tế. Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản mới nhất trước khi xây dựng công thức.

Nguồn tham khảo

Wikipedia – Galactooligosaccharide — https://en.wikipedia.org/wiki/Galactooligosaccharide
Wikipedia – Prebiotic (nutrition) — https://en.wikipedia.org/wiki/Prebiotic_(nutrition)

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.