Chiết xuất sâm tố nữ (Pueraria mirifica): thành phần, chiết xuất và chất lượng

Chiết xuất sâm tố nữ là cao chiết hoặc bột từ rễ củ cây Pueraria mirifica (kwao krua trắng), cây bản địa Thái Lan, Myanmar. Rễ chứa phytoestrogen rất mạnh là miroestrol và deoxymiroestrol, bên cạnh các isoflavon. Loài này khác sắn dây (Pueraria montana var. lobata) dùng làm bột sắn dây.

Thông tin nhanh

Cây và dược liệu

Sâm tố nữ là dây leo họ Đậu, rễ phình thành củ lớn, ruột trắng. Cây mọc trong rừng rụng lá vùng Bắc và Tây Thái Lan; nguồn nguyên liệu từ khai thác và trồng.

Thành phần hóa học

• Miroestrol, deoxymiroestrol: chromen có hoạt tính estrogen mạnh nhất trong các phytoestrogen đã biết.
• Isoflavon: puerarin, daidzin, genistin, daidzein, genistein.
• Coumestan, tinh bột.

Chiết xuất và tiêu chuẩn hóa

Rễ củ được phơi khô, nghiền bột hoặc chiết bằng ethanol – nước; nguyên liệu nên ghi hàm lượng isoflavon và đặc biệt là miroestrol/deoxymiroestrol. Hàm lượng các chất này dao động rất lớn theo vùng, tuổi củ, mùa thu hoạch.

Chỉ tiêu chất lượng nên xem

• Miroestrol, deoxymiroestrol, isoflavon (HPLC); xác định loài (phân biệt các loài kwao krua khác và sắn dây).
• Kim loại nặng, vi sinh vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; độc tố vi nấm với dược liệu dễ mốc.

Ứng dụng

• Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (theo quy định từng nước); mỹ phẩm.
• Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết.

An toàn và lưu ý

• Do hoạt tính estrogen mạnh, Thái Lan giới hạn lượng dùng hằng ngày của bột sâm tố nữ; một số nước khác hạn chế hoặc không cho phép dùng trong thực phẩm.
• Không dùng cho phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ em, người có bệnh lý phụ thuộc hormon (ví dụ ung thư vú, u xơ tử cung); người đang dùng thuốc nội tiết cần hỏi ý kiến bác sĩ.

Tình trạng pháp lý tại Việt Nam

Khi dùng làm thành phần của thực phẩm hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sản phẩm tuân theo Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hiện hành của Bộ Y tế. Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản mới nhất trước khi xây dựng công thức.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia – Pueraria mirifica — https://en.wikipedia.org/wiki/Pueraria_mirifica
• Wikipedia – Miroestrol — https://en.wikipedia.org/wiki/Miroestrol

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.