Chiết xuất lá đơn đỏ (Excoecaria cochinchinensis): thành phần, chiết xuất và chất lượng
Chiết xuất lá đơn đỏ là cao chiết từ lá cây đơn đỏ (Excoecaria cochinchinensis), cây cảnh và cây thuốc dân gian ở Việt Nam, có lá mặt trên xanh, mặt dưới đỏ tía rất đặc trưng. Cần phân biệt với cây “đơn đỏ” khác là mẫu đơn đỏ (Ixora coccinea, hoa đỏ, họ Cà phê).

Thông tin nhanh
| Tên gọi | Đơn đỏ, đơn mặt trời, đơn tía, liễu đỏ |
| Loài | Excoecaria cochinchinensis Lour., họ Thầu dầu (Euphorbiaceae) |
| Bộ phận dùng | Lá |
| Nhóm hoạt chất chính | Flavonoid, tanin, diterpen, triterpen; nhựa mủ có chất gây kích ứng |
Cây và dược liệu
Đơn đỏ là cây bụi nhỏ, lá mọc đối, mép có răng cưa nhỏ, mặt dưới đỏ tía. Như nhiều cây họ Thầu dầu, cây có nhựa mủ trắng khi bẻ cành, lá.
Thành phần hóa học
- Flavonoid, tanin, acid phenolic.
- Diterpen, triterpen; nhựa mủ của nhiều loài Excoecaria chứa ester diterpen gây kích ứng mạnh.
Chiết xuất và tiêu chuẩn hóa
Lá khô được chiết bằng nước hoặc ethanol – nước, cô đặc và sấy; nguyên liệu thường ghi tỷ lệ chiết. Dữ liệu tiêu chuẩn hóa cho loài này còn hạn chế.
Chỉ tiêu chất lượng nên xem
- Định danh loài (phân biệt với Ixora coccinea); flavonoid toàn phần.
- Kim loại nặng, vi sinh vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; độc tố vi nấm với dược liệu dễ mốc.
Applications
- Thuốc dân gian, thực phẩm bảo vệ sức khỏe (thường trong bài phối hợp) tại Việt Nam.
- Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết.
An toàn và lưu ý
- Nhựa mủ cây họ Thầu dầu có thể gây kích ứng da, mắt; khi thu hái, chế biến cần tránh tiếp xúc trực tiếp.
- Chưa có đủ dữ liệu an toàn cho phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em; người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế.
Tình trạng pháp lý tại Việt Nam
Khi dùng làm thành phần của thực phẩm hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sản phẩm tuân theo Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hiện hành của Bộ Y tế. Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản mới nhất trước khi xây dựng công thức.
Nguồn tham khảo
- Wikipedia – Excoecaria cochinchinensis — https://en.wikipedia.org/wiki/Excoecaria_cochinchinensis
Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Công dụng làm thuốc nằm ngoài phạm vi bài viết. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.



