Quả sung Mỹ (Ficus carica): đặc điểm, thành phần và ứng dụng trong mỹ phẩm

Sung Mỹ (Ficus carica), tiếng Anh là fig, là một trong những cây ăn quả được thuần hóa sớm nhất vùng Địa Trung Hải. Chiết xuất quả có tên INCI Ficus Carica (Fig) Fruit Extract.

Cây quả sung Mỹ (Ficus carica) — Quả sung Mỹ (*Ficus carica*). Ảnh: jamie-aa, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 4.0.

Thông tin nhanh

Tên gọi	Sung Mỹ, vả châu Âu, fig
Tên khoa học	Ficus carica L.
Họ	Dâu tằm (Moraceae)
Bộ phận dùng	Quả
Tên INCI	Ficus Carica (Fig) Fruit Extract
Chức năng (CosIng)	giữ ẩm
Nhóm hoạt chất chính	Đường, chất xơ (pectin), polyphenol (acid phenolic, anthocyanin ở vỏ tím, flavonoid), khoáng chất (calci, kali); nhựa mủ cây chứa furanocoumarin (psoralen, bergapten) và enzym ficin

Đặc điểm của cây

Sung Mỹ là cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ rụng lá cao 3–10 m, toàn cây có nhựa mủ trắng. Lá to, dày, nhám, xẻ 3–5 thùy sâu. Cái ta gọi là “quả” thực ra là một đế hoa rỗng (quả phức kiểu sung) chứa hàng trăm hoa nhỏ bên trong, có lỗ nhỏ ở đỉnh; khi chín vỏ tím, nâu hoặc xanh, ruột đỏ hồng nhiều hạt nhỏ, vị ngọt. Cây có nguồn gốc Tây Á – Địa Trung Hải, trồng nhiều ở Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Ma-rốc; ở Việt Nam được trồng tại Ninh Thuận và nhiều vườn gia đình. Khác với cây sung ta (Ficus racemosa) quả mọc chùm trên thân.

Thành phần hóa học

Đường (glucose, fructose), chất xơ và pectin với hàm lượng cao ở quả khô.
Polyphenol: acid phenolic (acid chlorogenic), flavonoid (rutin, quercetin), anthocyanin ở vỏ giống tím.
Khoáng chất (calci, kali, magnesi).
Nhựa mủ ở lá, cuống quả chứa furanocoumarin (psoralen, bergapten) và enzym phân giải protein ficin.

Dạng nguyên liệu trong mỹ phẩm

Ficus Carica (Fig) Fruit Extract: chiết xuất bằng dung môi (thường là nước, glycol hoặc ethanol), sau đó pha loãng trong dung môi mang. Chức năng theo CosIng: giữ ẩm.

Ứng dụng trong mỹ phẩm

Dùng trong kem dưỡng, sữa tắm, mặt nạ với vai trò giữ ẩm theo CosIng.
Được chọn trong các dòng sản phẩm hương quả sung, sản phẩm chăm sóc cơ thể phong cách Địa Trung Hải.

Tình trạng pháp lý

Theo cơ sở dữ liệu CosIng của Ủy ban châu Âu, các tên INCI nêu trên không thuộc phụ lục chất cấm (Annex II) hay chất bị hạn chế (Annex III) của Quy định (EC) 1223/2009 tại thời điểm viết bài. Các phụ lục của Hiệp định mỹ phẩm ASEAN (ACD) được xây dựng và cập nhật theo danh mục của EU, doanh nghiệp vẫn cần đối chiếu phụ lục ACD hiện hành.

Tại Việt Nam, mỹ phẩm được quản lý theo Thông tư 06/2011/TT-BYT và các văn bản sửa đổi, bổ sung: sản phẩm phải được công bố trước khi lưu hành, tổ chức đưa sản phẩm ra thị trường chịu trách nhiệm về an toàn và lưu hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF). Tính năng ghi trên nhãn và trong quảng cáo phải theo Hướng dẫn công bố tính năng sản phẩm mỹ phẩm của ASEAN — mỹ phẩm không được công bố công dụng như thuốc.

Nguồn tham khảo

Wikipedia – Common fig — https://en.wikipedia.org/wiki/Common_fig
Wikipedia – Phytophotodermatitis — https://en.wikipedia.org/wiki/Phytophotodermatitis
European Commission – CosIng: Ficus Carica (Fig) Fruit Extract — https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/
GBIF Backbone Taxonomy – Ficus carica L. — https://www.gbif.org/species/5361909
Ảnh: jamie-aa, Wikimedia Commons, CC BY 4.0 — https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ficus_carica_442127753.jpg
ASEAN Cosmetic Directive – Annexes và ASEAN Guidelines for Cosmetic Claims — https://aseancosmetics.org/
Bộ Y tế (2011). Thông tư 06/2011/TT-BYT quy định về quản lý mỹ phẩm

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.