Ca cao (Theobroma cacao): đặc điểm, thành phần và ứng dụng trong mỹ phẩm

Ca cao (Theobroma cacao — “thức ăn của thần linh”) là cây cho hạt làm sô-cô-la, được người Maya, Aztec dùng từ hàng nghìn năm trước. Trong mỹ phẩm, chiết xuất ca cao có tên INCI Theobroma Cacao (Cocoa) Extract và Theobroma Cacao (Cocoa) Seed Extract.

Thông tin nhanh

Đặc điểm của cây

Ca cao là cây gỗ nhỏ thường xanh cao 4–8 m, ưa bóng râm dưới tán rừng nhiệt đới ẩm. Lá lớn, đơn, lá non màu đỏ hồng. Hoa nhỏ màu trắng hồng mọc thành chùm trực tiếp trên thân và cành già (hiện tượng hoa trên thân), được các loài ruồi nhỏ thụ phấn. Quả hình bầu dục dài 15–30 cm, vỏ dày có khía dọc, chín màu vàng, đỏ hoặc tím; bên trong có 20–60 hạt bọc trong cơm quả trắng ngọt. Hạt được ủ lên men, phơi, rang để tạo hương sô-cô-la. Cây có nguồn gốc lưu vực Amazon; ở Việt Nam trồng ở Tây Nguyên, Bến Tre, Đồng Nai.

Thành phần hóa học

• Flavanol: epicatechin, catechin và procyanidin — hàm lượng giảm mạnh qua lên men, rang và kiềm hóa.
• Methylxanthin: theobromin (chủ yếu) và caffein.
• Bơ ca cao: chất béo rắn gồm chủ yếu acid stearic, acid oleic, acid palmitic.
• Protein, chất xơ, khoáng chất (magnesi, sắt, đồng).

Dạng nguyên liệu trong mỹ phẩm

• Theobroma Cacao (Cocoa) Extract: chiết xuất bằng dung môi (thường là nước, glycol hoặc ethanol), sau đó pha loãng trong dung môi mang. Chức năng theo CosIng: dưỡng da.
• Theobroma Cacao (Cocoa) Seed Extract: chiết xuất bằng dung môi (thường là nước, glycol hoặc ethanol), sau đó pha loãng trong dung môi mang. Chức năng theo CosIng: chống oxy hóa (bảo vệ công thức).

Bơ ca cao (INCI Theobroma Cacao Seed Butter) và bột vỏ hạt ca cao là các nguyên liệu khác, rất phổ biến trong son môi, kem dưỡng thể.

Ứng dụng trong mỹ phẩm

• Chiết xuất ca cao dùng với vai trò dưỡng da; chiết xuất hạt với vai trò chống oxy hóa cho công thức (theo CosIng).
• Có mặt trong mặt nạ, sữa tắm, kem dưỡng thể theo chủ đề sô-cô-la, spa.

Tình trạng pháp lý

Theo cơ sở dữ liệu CosIng của Ủy ban châu Âu, các tên INCI nêu trên không thuộc phụ lục chất cấm (Annex II) hay chất bị hạn chế (Annex III) của Quy định (EC) 1223/2009 tại thời điểm viết bài. Các phụ lục của Hiệp định mỹ phẩm ASEAN (ACD) được xây dựng và cập nhật theo danh mục của EU, doanh nghiệp vẫn cần đối chiếu phụ lục ACD hiện hành.

Tại Việt Nam, mỹ phẩm được quản lý theo Thông tư 06/2011/TT-BYT và các văn bản sửa đổi, bổ sung: sản phẩm phải được công bố trước khi lưu hành, tổ chức đưa sản phẩm ra thị trường chịu trách nhiệm về an toàn và lưu hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF). Tính năng ghi trên nhãn và trong quảng cáo phải theo Hướng dẫn công bố tính năng sản phẩm mỹ phẩm của ASEAN — mỹ phẩm không được công bố công dụng như thuốc.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia – Theobroma cacao — https://en.wikipedia.org/wiki/Theobroma_cacao
• Wikipedia – Theobromine — https://en.wikipedia.org/wiki/Theobromine
• European Commission – CosIng: Theobroma Cacao (Cocoa) Extract — https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/
• European Commission – CosIng: Theobroma Cacao (Cocoa) Seed Extract — https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/
• GBIF Backbone Taxonomy – Theobroma cacao L. — https://www.gbif.org/species/3152205
• Ảnh: USAID Digital Development, Wikimedia Commons, CC BY 2.0 — https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Digital_Inclusion_in_the_Peruvian_Amazon_-_48138694956.jpg
• ASEAN Cosmetic Directive – Annexes và ASEAN Guidelines for Cosmetic Claims — https://aseancosmetics.org/
• Bộ Y tế (2011). Thông tư 06/2011/TT-BYT quy định về quản lý mỹ phẩm

Bài viết cung cấp thông tin kiến thức chung về chất/nguyên liệu, tổng hợp và diễn giải từ các nguồn công khai nêu trên. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý hay chuyên gia y tế. Quy định pháp lý có thể thay đổi — luôn đối chiếu văn bản hiện hành trước khi sử dụng.